بیمه در ایران و جهان

تاریخچه بیمه در جهان:

اولین قرارداد بیمه ای كه بوجود آن پی برده اند قرارداد بیمه حمل و نقل است كه به سال هزار و سیصد و چهل و هفت میلادی در شهر ژن ایتالیا منعقد شده است، بنابراین شاید شروع فعالیت بیمه ای به معنی امروزی آن قرن چهاردهم میلادی باشد.
پیدایش بیمه در قرن چهاردهم و یا احتمالاً یك قرن قبل از آن به این معنی نیست كه قبلاً بشر در صدد یافتن وسیله ای برای مقابله با آثار حوادث نبوده است.
آن طور كه از تالمود نقل كرده اند در قرون قدیم بین دریانوردان حاشیه خلیج فارس مرسوم بوده است كه هر گاه در كاروانی یكی از حیوانات باربر می میرد حیوان دیگری به هزینه افراد كاروان تهیه میشود تا صاحب آن به تنهایی زیان وارده را تحمل نكند.

در یونان قدیم مؤسساتی دولتی نظیر سازمانهای بیمه اجتماعی یا مددكاری وجود داشته كه به كمك درماندگان می شتافته است و از جمله تأمین زندگانی افراد كهنسال از كار افتاده را به عهده داشته است در روم قدیم نیز نمونه هایی از مستمری مادام العمر وجود داشته است. بدیهی است محاسبات حق بیمه در این نوع عملیات كه با بیمه امروزی به هر حال شباهتی دارد مبتنی بر آمار درستی نبوده و به خصوص در مورد مستمری مادام العمر از جدول مرگ و میر حساب شده ای استفاده نمی شد.


بیمه در جهان امروز:

در دو قرن اخیر فعالیتهای بیمه ای در سرتاسر جهان توسعه یافته است. در كشورهای صنعتی بیمه نقش مهمی را در ثبات وضع اقتصادی بازی میكند و در كشورهای جهان سوم نیز مزایای اجتماعی و اقتصادی بیمه شناخته شده و عملیات بیمه ای به تدریج گسترش یافته است. بیمه حوادث با انواع مختلف آن در دو قرن اخیر متداول شده است. از جمله بیمه حوادث شخصی كه زندگی فرد را در صورت نقص عضو و از كار افتادگی ناشی از حادثه تأمین میكند و یا در صورت فوت ناشی از حادثه سرمایهای در اختیار خانواده او می گذارد.

در یك قرن اخیر سازمانهای بیمه اجتماعی كه توسط دولتها و یا زیر نظر آنها اداره میشوند نقش قابل ملاحظه ای در توسعه بیمه بازنشستگی، بیمه عمر و حادثه شخصی كارگران و كارمندان و سایر حقوق بگیران به عهده گرفته اند . در ابتدا پیدایش بیمه های اجتماعی موجب ركود نسبی این نوع بیمه ها شد ولی به تدریج تعارض بین بیمه های اجتماعی و بیمه های بازرگانی منتقی گردید زیرا آشنایی با یك نوع بیمه موجب توجه افراد به سایر انواع آن شد. با اختراع اتومبیل یك نوع جدید بیمه در حد وسیعی متداول شد. بیمه خسارات وارد بر اتومبیل بیمه شده و همچنین بیمه خسارات وارد به اشخاص ثالث كه در معرض تصادف هستند در هر نقطه ای از جهان وجود دارد و به این ترتیب بیمه مسئولیت در مقابل اشخاص ثالث رواج پیدا كرد و بیمه مسئولیتهای ناشی از اموال و فعالیتهای حرفه ای افراد معمول شد و حتی مسئولیت ناشی از نواقص تولیدات صنعتی و غذایی و دارویی متداول گردید.

از جمله انواع جدید بیمه، بیمه های تمام خطر مهندسی است كه نقش قابل ملاحظهای در توسعه صنعتی و اجرای طرحهای عمرانی كشورها دارد. در این بیمه كلیه خسارات وارد به كارفرما و مقاطعه كار حین ساخت بناهای بزرگ، سدها و جادهها و اجرای طرحهای لوله كشی، انتقال نیروی برق و همچنین نصب كارخانه ها و نیروگاهها اعم از آبی و حرارتی و یا اتمی مورد تأمین قرار میگیرد. بیمه های مربوط به وسایل نقلیه هوایی از جمله بیمه بدنه هواپیما و هلیكوپتر، بیمه مسئولیتهای ناشی از مسافرت هوایی، بیمه سرنشین، بیمه مسئولیت فرودگاهها از جمله بیمه هایی است كه در قرن اخیر اهمیت قابل ملاحظهای یافته است.

با توسعه زندگی ماشینی و تمركز جمعیت در شهرها و تراكم داراییها و تأسیسات از یك طرف بیمه های اموال مانند بیمه آتش سوزی و انفجار و نظایر آن توسعه یافت و از طرف دیگر مسئولیت افراد در مقابل اشخاص دیگر به مناسبت خساراتی كه در اثر فعالیتها و وسایل و تأسیسات خود به دیگران وارد میكنند رو به افزایش گذاشت و بیمه انواع مختلف مسئولیت متداول شد. بدیهی است قوانین و رویه دادگاهها در تعیین و تشخیص مسئولیت و صدور حكم جبران خسارت اثر زیادی در رواج بیمه مسئولیت در هر كشور دارد. در كشورهای صنعتی حق بیمه انواع مختلف بیمه مسئولیت رقم قابل ملاحظهای از درآمد شركتهای بیمه را تشكیل میدهد.

وضعيت صنعت بيمه در جهان :
بيمه نوعي تجارت بر مبناي مديريت ريسك است كه در آن ريسك يك عمليات در ازاي پرداخت وجه، از يك فرد به فرد ديگري منتقل مي شود.

رشد متوسط صنعت بيمه در جهان حدود 12درصد است. در سال 2007 حدود 3.3 تريليون دلار حق بيمه دريافت شده است كه از اين ميان بيشترين رشد مربوط به بيمه هاي عمر است. يك سوم اين مبلغ مربوط به آمريكاي شمالي به ارزش 1.2 تريليون دلار، اروپا با 1.1 تريليون دلار در رتبه دوم و كشور ژاپن با 500 ميليارد دلار در رتبه سوم قرار دارند. شهروندان و تجار بريتانيايي نيز 295 ميليارد دلار را صرف بيمه كرده اند.

سهم مناطق جهان در گردش مالي صنعت بيمه

تاریخچه بیمه در ایران:
عملیات بیمه ای به معنای امروزی با فعالیت دو مؤسسه روسی بنام "نادیژدا" و "قفقازمركوری" در سالهای آغازین قرن بیستم در ایران شروع شد.
در سال 1310 با تصویب قانون ثبت شركت ها در ایران شركتهای بیمه ای انگلیسی، آلمانی، اتریشی، سوئیسی و امثال آن در ایران اقدام به ایجاد شعبه و نمایندگی كرده و به فعالیت بیمه ای پرداختند. ای انگلیسی، آلمانی، اتریشی، سوئیسی و امثال آن در ایران اقدام به ایجاد شعبه و نمایندگی كرده و به فعالیت ای پرداختند.

در سال 1314 "شركت سهامی بیمه ایران" با سرمایه صددرصد دولتی تأسیس شد و در سال 1316 "قانون بیمه" به تصویب رسید. ایران" با سرمایه صددرصد دولتی تأسیس شد و در سال 1316 "قانون " به تصویب رسید.
در سال 1329 نخستین شركت بیمه خصوصی به نام "بیمه شرق" در ایران تأسیس شد و تا سال 1343 به تدریج هفت شركت بیمه خصوصی دیگر به نام های آریا، پارس، ملی، آسیا، البرز، امید ، ساختمان و كار تأسیس شده و به فعالیت پرداختند. خصوصی به نام " شرق" در ایران تأسیس شد و تا سال 1343 به تدریج هفت شركت خصوصی دیگر به نام های آریا، پارس، ملی، آسیا، البرز، امید ، ساختمان و كار تأسیس شده و به فعالیت پرداختند.

در سال 1347 قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان و سایل نقلیه موتوری زمینی در قبال شخص ثالث -كه به بیمه شخص ثالث اتومبیل معروف است - به تصویب رسید. اجباری مسئولیت مدنی دارندگان و سایل نقلیه موتوری زمینی در قبال شخص ثالث -كه به شخص ثالث اتومبیل معروف است - به تصویب رسید.

با افزایش فعالیت بیمه ای در كشور در سال 1350 "بیمه مركزی ایران" تأسیس شد و وظایفی مانند تنظیم بازار بیمه كشور و هدایت آن از طریق تصویب آیین نامه ها و مقررات؛ توسعه و تعمیم بیمهبیمه و شبكه كارگزاری و نظارت بر فعالیت های شركت های بیمه ای به نمایندگی از دولت در بازار بیمه و انجام دادن بیمه اتكائی اجباری برای مؤسسات بیمهبیمه خصوصی به نام های ، تهران، حافظ، توانا و دانا تاسیس شدند. ای در كشور در سال 1350 " مركزی ایران" تأسیس شد و وظایفی مانند تنظیم بازار كشور و هدایت آن از طریق تصویب آیین نامه ها و مقررات؛ توسعه و تعمیم بازرگانی؛ اعطای مجوز تأسیس شركت های و شبكه كارگزاری و نظارت بر فعالیت های شركت های ای به نمایندگی از دولت در بازار و انجام دادن اتكائی اجباری برای مؤسسات ای را به عهده گرفت.

در فاصله سال های 1350 تا 1357 چهار شركت خصوصی به نام های ، تهران، حافظ، توانا و دانا تاسیس شدند. ای را به عهده گرفت. در فاصله سال های 1350 تا 1357 چهار شركت بازرگانی؛ اعطای مجوز تأسیس شركت های بعد از انقلاب 12 شركت خصوصی ملی اعلام شدند و 10 شركت از اینها در بیمه دانا ادغام شدند. تا سال 1373 چهار شركت بیمه ایران، آسیا، البرز و دانا به فعالیت مشغول بودند كه در سال 1373 شركت بیمه تخصصی به نام بیمه صادرات و سرمایه گذاری با سرمایه بانك ها و بیمه ها تأسیس شد. در سال 1381 قانون تأسیس شركت بیمه غیردولتی به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید لذا در سال 1381 شركت بیمه خصوصی حافظ در منطقه آزاد كیش و در سال 1382 نه شركت بیمه ای خصوصی به نام های پارسیان، رازی، كارآفرین، توسعه، ملت، سینا، امید، حافظ و امین تأسیس شدند. دانا ادغام شدند. تا سال 1373 چهار شركت ایران، آسیا، البرز و دانا به فعالیت مشغول بودند كه در سال 1373 شركت تخصصی به نام صادرات و سرمایه گذاری با سرمایه بانك ها و ها تأسیس شد. در سال 1381 قانون تأسیس شركت غیردولتی به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید لذا در سال 1381 شركت خصوصی حافظ در منطقه آزاد كیش و در سال 1382 نه شركت ای خصوصی به نام های پارسیان، رازی، كارآفرین، توسعه، ملت، سینا، امید، حافظ و امین تأسیس شدند.